تبلیغات
مهندسی شهرسازی - تفاوت میدان و فلكه-قسمت دوم

بازدید : مرتبه
تاریخ : سه شنبه 7 اردیبهشت 1389

 

 

 اینجافلكه‌است‌یامیدان؟

میدان یك فضای شهری است . یك فضای ایستا و یك گره ،نه گره ترافیكی و اتومبیلی بلكه یك گره مردمی با مشخصات ،هویت و عملكردهای خاص خود، مانند میدان توپخانه كه زمانی كاركرد نظامی  داشته یا همین میدان فرحزاد كه توده های آن عملكرد اقتصادی و اجتماعی دارد، اصولا در میدان بحث كنترل ترافیك مطرح نیست.

اگر این تعریف اصولی میدان است پس چطور فضاهایی كه وسطشان هم تابلویی همچون مهر تایید كوبیده شده این میدان فلان است ،هیچ یك از این مشخصه ها را ندارد؟میدان فرهنگ و بوستان و صنعت كه گره مردمی ندارند و اصولا جداره های آن خبری از مراكز فرهنگی و اجتماعی و غیره نیست ،تمامش گره ترافیكی و ماشینی است.پس نام واقعی این فضاها چیست؟میدان یا چیز دیگری؟

بهروز جعفری استاد معماری و شهرسازی یكی از دانشگاههای واقع در سعادت آباد ضمن این تعریف برای میدان ،می گوید اغلب فضاهایی كه میدان نام گرفته اند نامشان فلكه است.

 فلکه

"بهروز جعفری" استاد رشته معماری و شهرسازی كه ساكن شهرك غرب و كارمند وزارت مسكن و شهرسازی است با تعریفی كه ازمیدان دارد منظر دیگری مقابلم باز می كند.

او پیش از اظهار نظر درخصوص وضعیت این فضاها به تعریف و تفكیك میدان و فلكه می پردازد و با این توضیح كه عملكردهای میادین توسط جداره های آن مشخص می شود می گوید:"به عنوان نمونه ،جداره های  میدان فرحزاد عملكرد اقتصادی و اجتماعی دارد و مردم می توانند نیازها و مایحتاج روزانه خود را از آن محل تهیه كنند بدون اینكه شاهد تلاقی 2 خیابان و گره ترافیكی باشیم اما در فلكه ها مانند فلكه بوستان ما شاهد گره ترافیكی هستیم و هیچ گره اجتماعی ،اقتصادی یا سیاسی و مردمی در آن وجود ندارد."

"جعفری" با این توضیح كه فلكه برای كنترل ترافیك است ادامه می دهد:"وقتی 2 گذر یا خیابان به هم می رسند یك گره ترافیكی ایجاد می شود و كارشناسان برای كنترل این گره ترافیكی در این محل یا چراغ های زماندار نصب می كنند تا اتومبیل ها پس از توقف كامل به نوبت ادامه مسیر دهند یا اینكه با ایجاد فلكه،بدون توقف و ایست كامل،گره ترافیكی كنترل می شود، مانند فلكه بوستان و كاج كه اغلب به اشتباه آنها را میدان می شناسیم."

 این استاد معماری و شهرسازی كه حتی برخی از فلكه ها را هم فلكه مناسبی نمی داند در خصوص این نظر هم توضیح می دهد:" محلی كه میدان صنعت نام گرفته نه  تنها هیچ یك از مشخصه های میدان را ندارد بلكه اگر بخواهیم آنرا فلكه هم نامگذاری كنیم  باز هم اشتباه كرده ایم  چون این محل حتی ویژگی های یك فلكه مناسب را هم ندارد ،فلكه برای كنترل ترافیك بدون توقف است اما در این محل مانند تقاطع عمل شده و كنترل ترافیك آن مانند چهار راه ،با چراغ زماندار و توقف كامل خودروها انجام می شود."

 فلکه های بی هویت

از معنی و تعریف بگذریم ونگاهی به نام و نماد همین میادین و در واقع همین فلكه ها بیاندازیم. حتما تایید می كنید كه اغلب این فضاها بیانگر هیچ هویتی نیستند ،نماد مناسبی ندارند و گاها نامشان هم متناسب با محیطشان نیست. به عنوان نمونه وقتی فردی برای اولین باربا نام میدان صنعت روبرو می شود گمان می كند كه اطراف این میدان مراكز صنعتی قرار دارد یا چیزی شبیه این ،اما وقتی این محل را از نزدیك نظاره می كند با فضای متفاوتی روبرو می شود ،جداره ای مسكونی و ایستگاههای تاكسی و اتوبوس. اگر هم چشمانش در جستجوی هویتی در میدان بگردد تا حداقل تاریخچه ای یا دلیلی از این نامگذاری را بیابد جز تكه سنگی و پایه مربع شكل فلزی نمی بیند. فلكه فرهنگ هم همینطور، چه نمادی دارد كه بیانگر فرهنگ باشد؟ یا فلكه قیصر امین پوركه فقط اسم این شاعر برجسته را یدك می كشد و اگر كسی او را نشناسد نام این میدان برایش بی مفهوم است.حتی تنها میدان واقعی منطقه هم بی هویت است و در نماد آن هیچ نشانی از تاریخ 900 ساله  فرحزاد وجود ندارد.

اگرچه میدانها و فلكه ها بی هویت رها شده اند و توجه جدی هم به این مسئله نشده و اغلب هم با این شرایط خوگرفته ایم اما "بهروز جعفری" كه معتقد است اضافه نمودن عنصر هویت به فلكه ها و میادین ضروری است می گوید:" شخصیت 2 جنبه دارد،یكی مادی یكی ماهوی ،مادی براساس نمادهایی است كه در میادین نصب می شود و ماهوی به خاطر فعالیت های اطراف آن ،مانند (فلكه شهرداری سابق) كه اگرچه به نام قیصر امین پورتغییر نام یافته اما به خاطر هویت ماهوی آن كه وجود شهرداری در نزدیكی آن است از سالها پیش میدان شهرداری نام گرفته و این هویت ماهوی تا سالهای متمادی نام قدیمی آنرا حفظ خواهد كرد".

وی با این توضیح كه لزوما نباید نام فلكه ها و میادین متناسب با فیزیك و محیط آن محل باشد و می تواند با نام یك شخص شخصیت گیرد خاطرنشان می كند كه جداره های میادین و فلكه ها بایستی جداره های متناسب با سیمای شهری باشد زیرا فضاهای هنجار،انسانهای هنجار را پرورش می دهد و زیبایی یكی از مشخصه های فضاهای هنجار است.

این استاد دانشگاه نیز همچون كارشناسان بسیاری بر تفكیك میدان از فلكه و بر هویت بخشی فلكه ها و میادین اصرار دارد.




طبقه بندی: تخصصی شهرسازی، 
ارسال توسط درنا اسدی
آرشیو مطالب
نظر سنجی
چقدر با رشته مهندسی شهرسازی آشنایی دارید؟






صفحات جانبی
پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin